Τους τελευταίους μήνες, ο Σύλλογός μας, «Στήριξη Κρατουμένων Ο Άγιος Ελευθέριος», έχει δεχθεί πολλά αγωνιώδη μηνύματα από οικογένειες κρατουμένων φοιτητών. Μηνύματα που μιλούν για νέους ανθρώπους που, παρ’ όσα μπορεί να τους οδήγησαν στη φυλακή, κρατούν μέσα τους μια βαθιά ανάγκη να ξανασηκωθούν. Γιατί οι σπουδές τους δεν είναι απλώς ένα πτυχίο· είναι το νήμα που τους κρατά δεμένους με την ελπίδα, με το μέλλον, με την ίδια την αξιοπρέπειά τους.
Κι αν κάποια λάθη τούς έφεραν ως εδώ, αυτός είναι ακόμη μεγαλύτερος λόγος να τους δώσουμε την ευκαιρία να αλλάξουν πορεία. Να τους ανοίξουμε δρόμο, όχι να τους κλείσουμε άλλον έναν. Χωρίς την εκπαίδευση, η κοινωνία όχι απλώς δεν τους βοηθά να επανενταχθούν – τους τιμωρεί για δεύτερη φορά.
Κι όμως, αυτή η τόσο ουσιαστική ευκαιρία κινδυνεύει σήμερα να χαθεί μέσα σε ένα νομικό κενό.
Το κενό του νόμου που μπορεί να καταδικάσει ξανά
Το άρθρο 76 του Ν. 4957/2022 προβλέπει ότι οι φοιτητές μπορούν να εξαιρούνται από διαγραφή για «ανωτέρα βία, λόγους υγείας ή άλλες ειδικές περιπτώσεις».
Και όμως, πουθενά δεν αναφέρεται ρητά η κράτηση, αν και αποτελεί μία περιπτώση «αντικειμενικής αδυναμίας φοίτησης».
Αυτό σημαίνει ότι πολλοί φοιτητές που βρίσκονται σε νόμιμη κράτηση κινδυνεύουν:
- να διαγραφούν επειδή δεν μπορούν να παρακολουθήσουν εργαστήρια ή υποχρεωτικά μαθήματα,
- να χάσουν την ιδιότητά τους επειδή ξεπέρασαν το ν+2,
- να αποκλειστούν από το δικαίωμα στη μόρφωση και την επανένταξη.
Η πραγματικότητα των κρατουμένων φοιτητών δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: μελετούν σε θορυβώδη κελιά, χωρίς πρόσβαση σε υπολογιστή, χωρίς διαδίκτυο, χωρίς δυνατότητα συμμετοχής σε εργαστήρια. Παλεύουν με χειρόγραφες σημειώσεις και βιβλία που οι οικογένειες προσπαθούν με κόπο να τους εξασφαλίσουν.
Και παρ’ όλα αυτά, συνεχίζουν.
Με αξιοπρέπεια.
Με πείσμα.
Με πίστη ότι η γνώση μπορεί να τους ανοίξει έναν διαφορετικό δρόμο.
Οι ενέργειες του Συλλόγου μας
Τον Οκτώβριο του 2025, ο Σύλλογός μας απέστειλε επίσημη επιστολή προς το Υπουργείο Παιδείας, ζητώντας:
- Τη ρητή εξαίρεση των κρατουμένων φοιτητών από διαγραφή, παλαιών και νέων.
- Ένα εύλογο διάστημα μετά την αποφυλάκιση, ώστε να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
- Έκδοση εγκυκλίου προς τα πανεπιστήμια, τα οποία σήμερα δεν έχουν ξεκάθαρες οδηγίες.
- Δημιουργία ειδικού πλαισίου σπουδών (εξ αποστάσεως εξετάσεις, προσαρμοσμένες διαδικασίες, δυνατότητα αδειών για φυσική παρουσία).
Η ανταπόκριση από το Υπουργείο ήταν άμεση: ενημερωθήκαμε ότι το θέμα εξετάζεται από νομικούς, με στόχο πιθανή νομοθετική τροποποίηση. Το θεωρούμε θετικό πρώτο βήμα.
Τον Νοέμβριο 2025, απευθυνθήκαμε επίσης σε όλους τους Πρυτάνεις και τις Γραμματείες των ΑΕΙ της χώρας. Το αίτημά μας ήταν σαφές: να στηρίξουν, με εισήγηση προς το Υπουργείο, την ανάγκη ρητής θεσμικής πρόβλεψης.
Υπήρξε ανταπόκριση: πρυτανικές αρχές μάς ενημέρωσαν ότι το ζήτημα συζητήθηκε σε Σύνοδο Πρυτάνεων και προωθήθηκε προς το Υπουργείο ως θέμα που απαιτεί ειδική νομοθετική ρύθμιση.
Αυτό δείχνει ότι η ακαδημαϊκή κοινότητα αναγνωρίζει το πρόβλημα — και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Γιατί επιμένουμε στη νομοθετική προσθήκη
Ως Σύλλογος, ζητούμε ρητή προσθήκη της κράτησης ως ειδικής περίπτωσης στο άρθρο 76.
Όχι αόριστες ερμηνείες.
Όχι κατά περίπτωση αποφάσεις.
Αλλά καθολική προστασία, ίδια για όλους τους φοιτητές σε όλα τα πανεπιστήμια της χώρας.
Αν και αυτοί οι φοιτητές βρέθηκαν στη φυλακή λόγω κάποιων λαθών ή παραπτωμάτων, δεν ζητούν χάρη. Ζητούν την ευκαιρία να ξανασταθούν στα πόδια τους, να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να χτίσουν μια δεύτερη ευκαιρία για τη ζωή τους.
Η Πολιτεία έχει την ευθύνη να τους στηρίξει — να τους ανοίξει δρόμους αντί να τους κλείνει πόρτες. Κάθε διαγραφή τώρα θα ήταν δεύτερη τιμωρία, ενώ η μόρφωση μπορεί να γίνει το νήμα που τους ξαναφέρει στην κοινωνία.
Η στάση της Υπουργού Παιδείας: Ένα μήνυμα ελπίδας
Στις 17 Οκτωβρίου 2025, η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού επισκέφθηκε τον φορέα ΝΠΙΔ «Επάνοδος», ο οποίος προωθεί εκπαιδευτικά και κοινωνικά προγράμματα για πρώην κρατούμενους.
Η ίδια τόνισε τη σημασία της εκπαίδευσης ως θεμελιώδους εργαλείου κοινωνικής επανένταξης και δεσμεύτηκε για τη στήριξη δράσεων που ενισχύουν την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση για όλους, χωρίς αποκλεισμούς.
Η παρουσία και η ενεργή συμμετοχή της σε έναν φορέα που εργάζεται με πρώην κρατούμενους δείχνει ξεκάθαρα την ευαισθησία και την κατανόησή της απέναντι στις ανάγκες των κρατουμένων φοιτητών.
Ωστόσο, η πολιτική βούληση μόνο δεν αρκεί: χωρίς ρητή νομοθετική πρόβλεψη στο άρθρο 76 για την αναγνώριση της κράτησης ως ειδικής περίπτωσης, οι φοιτητές που βρίσκονται σε φυλακή δεν θα μπορέσουν πρακτικά να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να προετοιμαστούν για την κοινωνική τους επανένταξη.
Η αλλαγή του νόμου είναι, λοιπόν, αναγκαία για να μετατραπεί η ευαισθησία σε πραγματική δυνατότητα εκπαίδευσης και δεύτερης ευκαιρίας για όλους τους κρατούμενους φοιτητές.
Γιατί κάθε φοιτητής που βρίσκεται στη φυλακή αξίζει μια δεύτερη ευκαιρία
Πίσω από κάθε φοιτητή που κρατείται υπάρχει μια οικογένεια που περιμένει:
- Ένα παιδί που οι γονείς του ελπίζουν να ξαναβρεί τη θέση του στην κοινωνία.
- Μια μητέρα που παλεύει με αξιοπρέπεια να κρατήσει τον γιο της στον δρόμο της μόρφωσης.
- Ένας νέος που προσπαθεί, μέσα σε ό,τι πιο σκοτεινό έχει ζήσει, να χτίσει ένα αύριο.
Η διαγραφή τους δεν είναι απλώς διοικητική πράξη.
Είναι κοινωνική καταδίκη.
Και μια κοινωνία που θέλει πραγματικά την επανένταξη δεν κόβει γέφυρες — τις χτίζει.
Κλείνοντας: η ευθύνη βαραίνει όλους μας
Ο Σύλλογος «Στήριξη Κρατουμένων» θα συνεχίσει να διεκδικεί μέχρι να υπάρξει λύση ξεκάθαρη, ανθρώπινη και δίκαιη.
Χαιρετίζουμε τις θετικές κινήσεις από το Υπουργείο και τα πανεπιστήμια, αλλά τονίζουμε:
Η αλλαγή πρέπει να γίνει τώρα.
Να γίνει με σαφήνεια.
Να γίνει με νομοθετική πρόβλεψη που θα προστατεύσει κάθε κρατούμενο φοιτητή — σήμερα και στο μέλλον.
Γιατί το δικαίωμα στη μόρφωση δεν πρέπει ποτέ να διαγράφεται.
Ομάδα Δημοσίων Σχέσεων
Σύλλογος «Στήριξη Κρατουμένων Ο Άγιος Ελευθέριος»
Related posts:
Πάνω από 1,6 Εκατομμύρια Έλληνες Έχουν Ζήσει τη Φυλάκιση Συγγενούς – Σοκαριστικά Στατιστικά και Κοινωνικές Επιπτώσεις των Φυλακών στην Ελλάδα
Εκπαίδευση και κοινωνική επανένταξη
Οικονομική Αβεβαιότητα και Κοινωνικός Αποκλεισμός: Τα Εμπόδια της Επανένταξης των Αποφυλακισμένων
24 Εκατομμύρια για την Εκπαίδευση Κρατουμένων: Πού Πήγαν τα Χρήματα; Και Πού θα Πάνε Τώρα;
Για να μιλάμε για κοινωνία “Δικαίου” επιβάλλεται να γίνει νομοθετική πρόβλεψη που θα προστατεύει κάθε κρατουμενο φοιτητή σήμερα και στο μέλλον γιατί ο κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στη μόρφωση!!!!